Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek yeni kuralları belirledi. Düzenlemeyle birlikte yenilenmiş ürün kapsamı genişletilirken, tüketicilere hem internetten hem de fiziksel mağazalardan satın aldıkları yenilenmiş ürünlerde 14 gün boyunca herhangi bir gerekçe göstermeden cayma hakkı tanındı.
Yeni yönetmelik, kullanılmış teknolojik ürünlerin belirli kalite standartlarına uygun şekilde yenilenerek garantili olarak yeniden satışa sunulmasına ilişkin usul ve esasları düzenliyor. Ticaret Bakanlığı, yapılan değişikliklerle ikinci el teknoloji pazarında daha güvenli, şeffaf ve hızlı bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedefliyor. Cep telefonu, bilgisayar, akıllı saat ve oyun konsolu gibi yoğun talep gören ürünlerin ekonomiye yeniden kazandırılması sürecinin de bu sayede güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemenin en dikkat çeken yeniliklerinden biri ise cayma hakkının kapsamının genişletilmesi oldu. Daha önce yalnızca mesafeli satışlarda uygulanan hak, artık mağazadan satın alınan yenilenmiş ürünleri de kapsayacak. Böylece tüketiciler, satın aldıkları ürünü 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden iade edebilecek.
Televizyonlar da yenilenmiş ürün kapsamına alındı
Yönetmelikle birlikte yenilenmiş ürün kapsamı genişletildi. Daha önce cep telefonu, tablet, akıllı saat, oyun konsolu ve modemleri kapsayan sistem artık televizyonları da içeriyor. Böylece daha fazla elektronik ürün, garantili şekilde yenilenerek yeniden satışa sunulabilecek.
YÜBİS ile cihazların tüm geçmişi görülebilecek
Yeni düzenleme kapsamında oluşturulan Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) sayesinde her cihaz için dijital sicil kaydı tutulacak. Tüketiciler, satın alacakları ürünlerde hangi parçaların değiştirildiğini, hangi işlemlerin yapıldığını, ürün sertifikalarını, kayıp, çalıntı veya kaçak sorgularını sistem üzerinden görüntüleyebilecek.
Yenileme merkezlerine daha sıkı denetim
Yönetmelik, yenileme merkezlerine yönelik şartları da ağırlaştırıyor. Asgari sermaye şartı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltilirken, kurallara aykırı hareket eden işletmelere idari yaptırımlar uygulanacak. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını riske atan merkezlerin yetki belgeleri komisyon kararıyla askıya alınabilecek ya da tamamen iptal edilebilecek. Yetki belgesi iptal edilen işletmeler ise bir yıl boyunca yeniden belge alamayacak.
Vergi ve taksit avantajı sürüyor
Bakanlık, daha önce yürürlüğe giren teşviklerin de devam ettiğini hatırlattı. Buna göre yenileme merkezleri ile yetkili satıcılar tarafından satılan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranı yüzde 1 olarak uygulanırken, tüketiciler taksit imkânından da yararlanabiliyor. Yeni düzenlemeyle elektronik doğrulama ve kayıt mekanizmalarının güçlendirilmesi sayesinde olası suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
1,6 milyon ürün yeniden ekonomiye kazandırıldı
Ticaret Bakanlığı verilerine göre bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon elektronik ürün yenilenerek yeniden piyasaya sunuldu. Bu sistem sayesinde elektronik atıkların azaltılması, doğal kaynakların daha verimli kullanılması, döngüsel ekonominin desteklenmesi ve çevresel etkilerin azaltılması amaçlanıyor.
Bakanlık, yapılan son düzenlemelerle hem sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesini hem de ikinci el elektronik ürün pazarında tüketicilerin daha güvenli şartlarda alışveriş yapmasının sağlanacağını belirtti. Yeni yönetmelik ise 1 Ağustos tarihinde yürürlüğe girecek.
