Türkiye’de traktör sanayisi ciddi bir daralma sürecine girdi. İhracat ve iç pazarda yaşanan düşüşün hızlanmasıyla birlikte, sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 38’e kadar geriledi. Türk Tarım Alet ve Makinaları İmalatçıları Birliği’nin (TARMAKBİR) raporuna göre, yılın ilk 10 ayında üretim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 40 azalırken, son iki yıldaki toplam düşüş yüzde 50’yi geçti.
Üretimde 4 Yılın En Sert Düşüşü
TARMAKBİR verilerine göre:
- Ekim 2025 üretimi: 3.194 adet (yıllık bazda %46 düşüş)
- Ocak–Ekim 2025 üretimi: 37.651 adet (%40 düşüş)
- Son 4 yılın aynı dönemi değerlendirildiğinde üretimdeki toplam kayıp: %45
Veriler; Türk Traktör, Başak, Erkunt, Hattat, Karataş, SDF, Tümosan ve Yanmar gibi sektörün önde gelen üreticilerine dayanıyor.
İhracatta Yıllık Daralma: %15,7
Ekim ayında 1.397 adet traktör ihraç edildi. Bu rakam geçen yılın aynı ayına göre %24,9 artışa işaret etse de son 4 yılın Ekim ortalamasıyla karşılaştırıldığında %16 daralma olduğu görülüyor.
- Ocak–Ekim 2025 ihracatı: 12.577 adet
- Yıllık daralma: %15,7
- Son 4 yılın ortalamasına göre düşüş: %25,9
İç Pazarda Sert Düşüş
TÜİK verilerine göre:
- Ekim 2025 satışları: 3.061 adet (%37,4 düşüş)
- Ocak–Ekim satışları: 33.151 adet (%36 düşüş)
Son 5 yılın aynı dönemine göre bakıldığında iç pazar daralması %33,1 seviyesinde.
Daralmanın temel nedenleri:
- 2025 yılında tarımda yaşanan kayıplar
- Zirai don ve kuraklık
- Girdi maliyetlerindeki artış
- Ürün fiyatlarının düşük seyri
- Yüksek faiz ortamı
- Çiftçilerin krediye erişimde zorlanması
Bu faktörler, çiftçilerin yeni traktör alımlarını ertelemesine yol açtı.
Kapasite Kullanımı Dibe Vurdu: %38
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre traktör segmenti, otomotiv sektörünün en düşük kapasite kullanımına sahip alanı oldu.
- Traktörde kapasite kullanımı: %38
- Hafif araçlarda: %67
- Kamyon grubunda: %56
- Otobüs–midibüste: %66
- Sektör genel ortalaması: %66
Traktör segmentinde kapasite kullanım oranı son iki yılda 37 puan geriledi.
Trafikte Traktörün Payı Azalıyor
Toplam araç sayısı artmaya devam etse de traktörün trafikteki payı yıllar içinde düzenli olarak düşüş gösteriyor.
TÜİK’e göre:
- Ekim 2025 itibarıyla trafiğe kayıtlı traktör sayısı: 2.290.360
- Toplam araçlar içindeki payı: %6,9
2007’de traktör payı yüzde 13,6 seviyesindeydi. 2024 sonunda bu oran %7,2'ye kadar geriledi. Eğilimin devam edeceği öngörülüyor.
